medTadvies-arts Wim onderzoekt meetinstrument sociaal medische advisering

03 / 01 / 2026
Nieuws

Foto van oudere vrouw in keuken met hulpmiddel op wieltjes

medTadvies-arts Wim Stooker heeft onderzoek gedaan naar het zo goed mogelijk objectiveren van de sociaal medische advisering indien sprake is van overbelasting bij gebruikelijke hulp. Dat deed hij met behulp van retrospectief onderzoek en literatuurstudie.

Toelichting gebruikelijke hulp

We spreken in de sociaal medische advisering over mantelzorg voor mensen die niet-professionele zorg leveren van buitenaf (dus buren, familie, vrienden). Mantelzorg van huisgenoten wordt gebruikelijke hulp genoemd. Er wordt wel gesproken van bovengebruikelijke hulp als de hulp of zorg verder gaat dan wat normaal en redelijkerwijs van huisgenoten mag worden verwacht. In het geval van bovengebruikelijke hulp is de belasting hoger en kan het teveel worden waardoor uitval dreigt.

Stooker schetst een situatie waarbij frequent een sociaal medisch advies wordt gevraagd:

“Als iemand door beperkingen als gevolg van een aandoening niet meer in staat is om het huishouden te doen, dan wordt er vaak bij het Wmo-loket aangeklopt voor huishoudelijke hulp. Wanneer zo iemand echter een volwassen huisgenoot heeft, wordt verwacht dat die het huishouden overneemt. Een eventuele partner of andere huisgenoot kan het huishouden alleen niet altijd overnemen. Die persoon heeft bijvoorbeeld een fulltime baan, kinderen die zorg verdienen, moet een zieke partner verzorgen of heeft zelf een medische beperking. Partners kunnen door die extra zorg die zij moeten verlenen – en het huishouden moeten overnemen – overbelast raken. Ik vroeg me af of het mogelijk was om die mate van overbelasting objectief te toetsen.”

CSI: betrouwbaar, snel en praktisch toepasbaar

In de literatuurstudie vergeleek Wim diverse scoresystemen voor overbelasting van niet-professionele zorgverleners met elkaar. Daarna stelde Wim voor om de zogenaamde Caregiver Strain Index (CSI) te gebruiken om het sociaal medisch advies te objectiveren. Dat is een internationaal gevalideerd scoresysteem voor de overbelasting van iemand die geacht wordt gebruikelijke hulp te leveren. “Ik heb een jaar lang gekeken welke aanvragen wij vanuit medTadvies voor de Wmo hebben beoordeeld in verband met de aanvraag voor huishoudelijke hulp. Een kwart van de aanvragen voor huishoudelijke hulp werd aangevraagd in het kader van gebruikelijke hulp.

Des te meer reden voor Wim om zijn onderzoek voort te zetten. De medTadvies-arts legt uit welke stappen CSI volgt: “CSI kijkt naar 13 factoren, waaronder slaap, levensverandering, lichamelijke belasting, werk, andere taken die moeten worden uitgevoerd en financiële zorgen. Als 7 of meer van de 13 factoren op iemand van toepassing zijn, dan is er sprake van overbelasting. Deze methode helpt in het objectiveren van mijn advies. Binnen een paar minuten heb ik inzicht in de mate van (over-)belasting. Hoewel het vaak klopt met de indruk die ik heb, is het een extra onderbouwing voor mijn advies. We willen dit nu breder binnen medTadvies gaan inzetten.”

Tot slot benadrukt Stooker dat een objectievere advisering in de toekomst steeds belangrijker wordt. “Mensen blijven steeds langer thuis wonen, waardoor het aantal aanvragen stijgt. Tegelijkertijd zijn er minder mensen beschikbaar om bijvoorbeeld de huishoudelijke hulp te bieden. Het advies moet dus zo objectief mogelijk worden onderbouwd.”